Idiopatyczne zapalenie pęcherza – kocia choroba XXI wieku?

Koci układ moczowy jest niezwykle wrażliwy. Koty niestety często chorują na przypadłości z nim związane. Do opisania zespołu objawów klinicznych związanych z dolnymi drogami moczowymi i ogólnie z dolegliwościami związanymi z wydalaniem moczu używa się terminu SUK (syndrom urologiczny kotów ang. FLUTD). Jego przyczyn może być wiele, lecz ostatnio najczęściej spotykanym problemem jest idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota, inaczej – stresowe zapalenie pęcherza lub śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego.

Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota (FIC lub iFLUTD)

Jest to najczęstsza przyczyna FLUTD i stanowi przeważający odsetek jego przypadków. Termin „idiopatyczny” oznacza, że przyczyna zapalenia pęcherza moczowego nie jest tak naprawdę znana. Diagnozę tę stawia się po wykluczeniu reszty możliwych przyczyn. Aż u 2/3 kotów trudno ustalić jednoznaczne rozpoznanie, dlatego diagnozą jest idiopatyczne zapalenie pęcherza moczowego.

Kocia choroba cywilizacyjna

W związku z tym, że idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota przydarza się najczęściej osobnikom młodym i zadbanym, karmionym w komercyjny sposób, niewychodzącym na zewnątrz – nazywa się je cywilizacyjną chorobą tych zwierząt.

FIC nie może być traktowane jako choroba jednego organu, ale jako szeroki problem wewnątrzustrojowy, wybiegający daleko poza pęcherz i inne elementy układu moczowego. Koty cierpiące na niego odczuwają dolegliwości ze strony różnych organów oraz układów w ciele. To specyficzne dla kotów przeczulenie i rozregulowanie w zakresie fizjologicznej reakcji organizmu na stres zewnętrzny. Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota weterynarze określają syndromem Pandory.

Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota – rodzaje

FIC może występować w formie:

Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota – przyczyny

Przyczyny FIC nie są niestety dokładnie znane i to mimo 30-letnich badań. Istnieją hipotezy, że idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota ma związek z układem hormonalnym, ale także nerwowym, dlatego czasami używa się nazwy „stresowe zapalenie pęcherza moczowego”. Uważa się, że stres odgrywa bardzo ważną rolę w wywoływaniu lub pogarszaniu objawów FIC. Najgorszy jest ten przewlekły. Ma zły wpływ na cały organizm kota. Stres mogą powodować takie czynniki jak: konflikty z innymi zwierzętami, zbyt mała ilość kuwet lub ich zmiana, przeprowadzka, przewlekły ból, nuda, brak miejsc do odpoczynku lub schowania się, tęsknota.

Innymi czynnikami, które niekorzystnie wpływają na koci układ moczowy są: nadwaga, niewystarczająca ilość pitej wody, niskiej jakości pożywienie, brak aktywności. Do tej pory nie wykazano, aby infekcje bakteryjne, grzybicze lub wirusowe miały wpływ na rozwój FIC. Zdecydowanie bardziej natomiast narażone są na nie zwierzęta wysterylizowane i wykastrowane oraz te żyjące w domach wielokocich. Problem w porównywalnym stopniu dotyczy kotek i kocurów, z lekkim wskazaniem na osobników płci męskiej. Najczęściej przytrafia się mruczkom w wieku 2-6 lat.

Zapętlone koło objawów

Koty z tym schorzeniem jeszcze gorzej reagują na czynniki stresowe oraz mają obniżony mechanizm tłumienia bólu, przez co każdy fizyczny dyskomfort jest przez nie odczuwany jeszcze silniej. To swego rodzaju błędne koło, gdyż zarówno stres, jak i ból mogą być przyczynami oraz skutkami schorzenia.

Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota – objawy

Objawy będą podobne jak w przypadku każdego innego problemu związanego z drogami moczowymi. Mogą występować zespołowo bądź w pojedynkę. Z pewnością naszą uwagę powinny zwrócić: częste oddawanie niewielkich ilości moczu, wizyty w kuwecie niezakończone załatwieniem się, przyjmowanie charakterystycznej spiętej postawy w kuwecie świadczącej o bólu, załatwianie się w nietypowych miejscach, miauczenie podczas załatwiania się, natrętne wylizywanie okolic cewki moczowej i dolnej części brzucha, krew w moczu.

kot nie korzysta z kuwety
fot. Shutterstock

Idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota – leczenie

Jeśli przyczyną schorzenia okazuje się stres, jedynym rozwiązaniem jest oczywiście jego eliminacja. Zmniejszenie stresu zmniejsza częstotliwość i natężenie epizodów FIC. Badania wykazały, że wprowadzenie do kociego życia rutyny zwiększa komfort i obniża prawdopodobieństwo wystąpienia FIC. Nie należy mylić rutyny z nudą. Jednak choroby układu moczowego mogą być nieuleczalne i przewlekłe. Nawet przy zastosowaniu najlepszej terapii, objawy mogą nawracać.

W przypadku jakichkolwiek problemów kota z oddawaniem moczu skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem weterynarii. Taki stan wymaga pilnej interwencji, a nieleczony może mieć nawet śmiertelne skutki. Nie zawsze spotkamy się z pełnym obrazem objawów klinicznych. Czasem objawy będą bardzo trudno do zauważenia i zdiagnozowania przez opiekuna. Dlatego należy bacznie obserwować wszelkie kocie zachowania związane z korzystaniem z kuwety.

Autor: Nikoletta Parchimowicz