Karakal – przepiękny „dzikus”, który może żyć z człowiekiem w domu

Karakal to wyjątkowo piękny dziki kot, którego... da się udomowić!

Karakal (od tureckiego słowa karakulak, czyli czarne ucho) nazywany jest także rysiem stepowym. Jest długonogim, szczupłym drapieżnikiem, który żyje w suchych regionach. Zamieszkuje sawanny, stepy oraz tereny półpustynne w pasie od Indii po Afrykę. Łatwo go poznać po miękkiej, piaskowej sierści i imponujących pędzelkach na uszach.

Myśliwy na piątkę!

Karakal imponuje swoimi zdolnościami łowieckimi. Jest bardzo zwinny i skoczny, co przy jego rozmiarach odrobinę zaskakuje. Jest zdolny do upolowania zdobyczy wielkości małej antylopy albo wielkiego ptaka drapieżnego, jak np. orzeł stepowy. Małe ptaki potrafi łapać w locie. Wiadomo, że jest w stanie poradzić sobie także z wielkimi wężami.

Jest szybszy niż większość kotów tej samej wielkości i świetnie się wspina. W pogoni za zdobyczą potrafi rozpędzić się nawet do 80 km na godzinę, ustępując pod względem prędkości tylko gepardom. Dodatkowo cechuje go wysoka inteligencja – podczas łowów stosuje różne taktyki. W związku z tym ludzie od wieków bardzo cenili jego umiejętności, oswajali go i ćwiczyli do polowań.

karakal
fot. Shutterstock

Karakal domowy?

Karakala próbowano udomowić już przed wiekami. W starożytnym Egipcie czczono go i uwieczniano na malowidłach, a jego pomniki stawiano na straży grobowców faraonów. Obecnie w wielu krajach karakal jest poszukiwanym i cenionym zwierzęciem domowym. Jak się okazuje, jest stosunkowo przyjazny i potrafi przywiązać się do człowieka. Ludzie zachwycają się jego umaszczeniem, a kocięta karakali rozbrajają swoim urokiem. Za młodego, oswojonego kota trzeba jednak słono zapłacić, bo aż od 15 nawet do 30 tysięcy euro. W Polsce gatunek ten znajduje się jednak na liście zwierząt niebezpiecznych i posiadanie takiego pupila wymaga specjalnego zezwolenia.

Każdy kot trzymany w niewoli powinien posiadać dokument CITES – potwierdzenie pochodzenia, by uniknąć przemytu zwierząt i odławiania ich z populacji naturalnych.

mały karakal
fot. Shutterstock

Mowa uszu

Uszy to najbardziej charakterystyczny element wyglądu karakala. Zakończone są szczoteczkami sierści, dłuższymi niż u innych kotów. Na sawannie kępki pełnią rolę kamuflażu – przypominają trawę. Jednak w innych terenach czarno-białe ubarwienie uszu jest doskonale widoczne i zbytnio rzuca się w oczy, dlatego też kot nosi je zazwyczaj położone poziomo. Poza tym uszy tego kota odgrywają niezwykle ważną funkcję w międzygatunkowej komunikacji. Podczas spotkania dwóch karakali duże znaczenie mają sygnały nadawane poprzez poruszanie uszami.

Karakal stepowy

Wygląd:

Karakal ma wysokie kończyny i długie pędzelki na uszach, które pokrywają całą ich tylną powierzchnię (podobne pędzelki mają rysie, ale u nich rosną one tylko na najwyższej krawędzi małżowin).

Ogon stanowi 1/3 długości ciała. Uszy długie, na tylnej stronie czarne. Ubarwienie futra ochrowo-brązowe do ciemnobrązowego, pod spodem izabelowate, u osobników bardzo jasnych – białe. Zdarzają się też osobniki czarne. U niektórych gatunków na podeszwach tylnych nóg wyrastają włoskowate poduszki.

Długość ciała: 55 – 80 cm

Wysokość: 45 cm

Długość ogona: 22-32 cm

Waga: 8-18 kg

Wyróżnia się aż osiem podgatunków geograficznych.

karakal stepowy
fot. Shutterstock

Tryb życia:

Najczęściej żyje samotnie. Rewiry samców są kilkakrotnie (2-3 razy) większe niż samic i obejmują miejsca, gdzie łatwiej można znaleźć pokarm lub schronienie. Rewiry samców mogą nakładać się na siebie, ale zwierzęta te wolą jednocześnie nie używać tych samych miejsc. Nie lubią żyć w stadzie i wyraźnie unikają towarzystwa. W ciągu doby mogą pokonywać ponad 10 km. Karakal jest aktywny zarówno w dzień, jak i w nocy (średnio 10 godzin w ciągu doby) w zależności od panującej temperatury. Najlepiej czuje się, gdy nie ma upałów (poniżej 20 st. Celsjusza).

Pożywienie:

Karakal poluje z reguły w nocy. Przy każdej wyprawie łowieckiej przemierza rozległe terytorium. Najczęściej jego łupem padają ptaki oraz gryzonie, małpy, jaszczurki i młode antylopy, ale potrafi także upolować rybę. Niekiedy zjada pożywienie roślinne, głównie owoce.

Długość życia:

Karakal w naturze żyje około 12 lat, w niewoli nawet do 20.

Rozmnażanie:

Karakal żyje samotnie, tworzy pary jedynie w krótkim okresie godowym. Może się rozmnażać przez cały rok, choć w północnej części Sahary młode rodzą się zazwyczaj zimą lub wiosną. Ciąża trwa 70-79 dni. W miocie rodzi się od jednego do czworga młodych, które przez pierwsze 10 dni są ślepe i niesamodzielne. Kociaki ssą mleko matki przez cztery miesiące, dojrzewają płciowo w wieku 13-16 miesięcy, ale samodzielne życie mogą wieść już w wieku 9-10 miesięcy.

Ochrona:

Karakal nie należy do gatunków zagrożonych (jego futro nie ma wartości handlowej). Jego liczebność raczej nie spada, choć w wielu rejonach kota tępi się jako szkodnika (w pobliżu domostw chętnie poluje na zwierzęta gospodarskie). Jedynie podgatunek turkmeński jest bardzo rzadki i objęty ochroną.

karakal
fot. Shutterstock

Karakal wygląda jak duży kot z pyszczkiem milutkiego kociaka. Trudno oprzeć się urokowi tych maluchów. Młode karakale są niezwykle urocze i uważa się je za najpiękniejsze koty na świecie. Dorosłe natomiast potrafią spełnić marzenie człowieka o dzikim kocie w domu. Należy jednak pamiętać, że to z natury dzikie zwierzę, które najlepiej czuje się w swoim naturalnym środowisku. Jego oswajanie jest częściowo z tą naturą sprzeczne. Karakal zawsze będzie tęsknił za wolnością.

Autor: Nikoletta Parchimowicz