Ocelot – najbardziej jedwabisty futrzak w dżungli


Ocelot to dziki kot, który może pochwalić się przepięknym i wyjątkowo delikatnym futrem. Niestety, stało się ono dla niego największym zagrożeniem.

Ocelot (Leopardus pardalis) to rodzaj ssaka drapieżnego z rodziny kotowatych (Felidae), około dwukrotnie większy od kota domowego. Występuje w Ameryce (od Urugwaju po Meksyk) – z wyjątkiem Chile – i w południowym Teksasie.

Kosmopolityczna nazwa „ocelot”

Nazwa „ocelot” powtarza się w wielu językach. W mowie Indian Nahua, słowo „ocelotl”, oznacza „jaguara”. Z greckiego natomiast słowa λέοπαρδος leopardos – to „leopard”. Natomiast azteckie słowo „tlalocelot” oznacza „tygrysa polnego”. Ocelot często nazywany jest także lampartem karłowatym, a to ze względu na jego podobieństwo do tego kota, ale jednocześnie dużo niższy wzrost. Jednak ani z tygrysem, ani z lampartem, czy jaguarem nie jest ocelot spokrewniony. Łączy go natomiast bliska więź z margajem, ancillą, kotem argentyńskim, andyjskim i kodkodem.

Ocelot ocelotowi nierówny

W obrębie gatunku ze względu na znaczne różnice morfologiczne i geograficzne zostało wyróżnionych wiele rodzajów ocelota. Podział jest jednak wciąż modyfikowany i dyskutowany. To właśnie z tego zróżnicowania wynika szeroki zakres dotyczący wyglądu tych dzikich kotów. Wyodrębniony został m.in. ocelot:

  • argentyński
  • andyjski
  • wielki
  • tygrysi
  • nadrzewny
  • pampasowy
ocelot
fot. Shutterstock

Ocelot to drugi co do wielkości kot cętkowany w Ameryce Południowej – plasuje się tuż po jaguarze.

Niesamowity matczyny instynkt i trudności w rozmnażaniu

Kocie mamy bardzo dbają o swoje potomstwo. W budowane przez nie gniazda wkładają całe serce. Samice często wyrywają sobie nawet sierść ze skóry na brzuchu, aby wyścielić nią miejsce narodzin maluchów. Następnie uczą je, jak prawidłowo polować. Małe zwierzęta przynoszone przez matkę do gniazda służą młodym do nauki. Niestety, tatusiowie nie są tacy kochani. Po pierwsze, parze bardzo trudno się odnaleźć i zgrać. Nie sprzyja temu samotniczy tryb życia i szerokie terytoria tych kotów (nawet do 90 km kwadratowych). W trakcie okresu godowego koty współżyją ze sobą nawet do 10 razy dziennie! A ciąża i tak nie jest pewna. W dodatku samiec wykazuje dużą agresję wobec samicy. Dzieje się tak, ponieważ wrogami naturalnymi ocelota są nie tylko pumy i jaguary, ale również inne oceloty. Na młode polują także węże boa, anakondy i kajmany.

Ocelot

Wygląd:

Sierść kota jest niebywale jedwabista. Kolor zależy od otoczenia. Koty żyjące w lasach mają żółtą lub rudą sierść, a zamieszkujące krzaki – szarą. Po bokach ciągną się trzy-cztery rzędy plamek. Każdy wzór jest indywidualny i nie powtarza się u drugiego kota. Na grzbiecie i bokach plamy tworzą rozety, na głowie, ogonie i łapach przechodzą w ciemne pasy. Brzuch jest jasny. Uszy są czarne (z białymi plamkami) i zaokrąglone, osadzone na niewielkiej głowie. Ogon jest niezbyt długi, zdobią go ciemne pierścienie. Krępa budowa ciała i grube kończyny zakończone ostrymi pazurami sprawiają, że kot, mimo małej masy, wygląda na bardzo silnego.

Długość ciała: 38-100 cm

Długość ogona: 20-52 cm

Waga: 7-16 kg; samce są większe i cięższe od samic.

ocelot na drzewie
fot. Shutterstock

Tryb życia:

Ocelot to samotnik, nie łączy się w pary. Prowadzi nocny tryb życia. Dzień spędza na drzewach, w nocy poluje. Potrafi pływać.

Podczas polowania wykorzystuje swój świetny węch i słuch. Najlepiej czuje się w środowisku lasów tropikalnych, w kolczastych zaroślach, na sawannach. Może żyć nawet na wysokości 4000 m n.p.m. Na kryjówki wybiera gęste zarośla, obszary powalonych drzew i ich korzenie. Często przebywa niedaleko ludzkich siedzib. Spotykany również na polach i na plantacjach trzciny cukrowej.

Pożywienie:

To typowy mięsożerca. Ocelot żywi się zarówno dużymi zwierzętami (jelenie, mrówkojady, leniwce), jak i mniejszymi ssakami, ptakami, gadami a niekiedy rybami i owadami. W jego menu znajdziemy również szczury, małpy, aguti, żółwie, jaszczurki, węże, żaby. To, czego nie zjada od razu – przysypuje ściółką na później. To doskonały łowca. Łowi ofiarę średnio co 3 godziny w trakcie jednego polowania. Jest dość wybredny. Z ofiary usuwa pióra, pozbywa się futra.

Długość życia:

Ocelot na wolności żyje co najmniej 10 lat, w niewoli – do 20.

ocelot
fot. Shutterstock

Rozmnażanie:

Rozmnażanie jest dla ocelota niezwykle trudne. Samice dojrzewają płciowo w wielu 2 lat, jednak zdolne do posiadania potomstwa są dopiero od 45. miesiąca życia. Samce dojrzewają, gdy mają 2,5 roku.

Ciąża u tego gatunku trwa od 72 do 82 dni. W miocie rodzą się dwa, czasem trzy młode. Samica ma tylko dwie pary sutków (kot domowy ma cztery pary), co uniemożliwiałoby wykarmienie większej ilości potomstwa. Maluchy otwierają oczy, gdy mają 14 dni; rodzą się bardzo małe. Zaczynają chodzić w wieku trzech tygodni, stały pokarm zaczynają pobierać w wieku ośmiu tygodni. Są zdolne do samodzielnego życia po 12 miesiącach. W gnieździe z matką pozostają nawet dwa lata.

Ochrona:

Jeszcze w latach 60. i 70. zabijano przeszło 200 tys. osobników rocznie ze względu na ich futro. W późniejszych latach  młode zabierano z gniazd w celu sprzedawania ich do domowych hodowli. Obecnie oceloty są chronione niemal na całym obszarze swojego występowania. Choć handel skórami jest zabroniony, niestety nadal się je zabija. Szacuje się, że płaszcz z futra ocelota może kosztować do 40 tys. dolarów.

Liczba ocelotów jest bardzo zróżnicowana. W Brazylii sięga około 800 000 do 1,5 miliona, ale już w Teksasie to jedynie około 80 osobników.

dziki kot poluje
fot. Shutterstock

Ocelot – chichoczący kot

Ocelot nie ryczy ani nie miauczy. Zamiast tego… chichocze! Robi to, gdy jest podekscytowany. Do siebie nawzajem koty potrafią mruczeć, a podczas zalotów odważnie wrzeszczą.

Ocelot dostosował się do wielu środowisk i terenów. Od zarośli, przez bagna do lasów tropikalnych i sawann. Różnorodność występowania nie pozostała obojętna dla jego wyglądu. Każdy podgatunek jest jednak niewątpliwie piękny. Niestety, wyjątkowa uroda tego kota niemal doprowadziła go na skraj wymarcia.