Udane zapłodnienie in vitro u kota


Zespołowi Laboratorium Zapłodnienia Pozaustrojowego w Katedrze Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu udało się przeprowadzić udane zapłodnienie pozaustrojowe kota domowego.

Zespołowi Laboratorium Zapłodnienia Pozaustrojowego w Katedrze Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu udało się przeprowadzić udane zapłodnienie pozaustrojowe kota domowego.

W grudniu 2010 roku w Katedrze Rozrodu z Kliniką Zwierząt Gospodarskich Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu otwarte zostało Laboratorium Zapłodnienia Pozaustrojowego kierowane przez dr hab. Wojciecha Niżańskiego. Już w pierwszych dniach działalności jednostki przeprowadzone zostało pierwsze udane zapłodnienie pozaustrojowe kota domowego, które udało się właśnie potwierdzić. W skład zespołu pracującego w laboratorium pod kierunkiem dr hab. Wojciecha Niżańskiego i prof. Jana Twardonia wchodzą: dr Agnieszka Partyka, dr Małgorzata Ochota, lek. wet. Natalia Mikołajewska i lek. wet. Anna Pinkowska.
 

Techniki wspomaganego rozrodu (ART – Assisted Reproductive Techniques), w tym zapłodnienie pozaustrojowe, stosowane są u zwierząt domowych w celu przyspieszenia postępu hodowlanego poprzez możliwość uzyskiwania w krótkim czasie dużej liczby potomstwa pochodzącego od cennych pod względem genetycznym osobników. W odniesieniu do zwierząt dzikich, w szczególności gatunków ginących, techniki in vitro służą wykorzystaniu gamet pozyskiwanych od żyjących osobników w celu dokonywania zapłodnienia pozaustrojowego i transferu uzyskanych zarodków do narządu płciowego samic biorczyń, które rodzą potomstwo. Wedle dzisiejszej wiedzy jest to jedyna dostępna technika podtrzymania lub zwiększania populacji zwierząt, których istnienie jest współcześnie zagrożone. Praca w ośrodku wrocławskim skupi się w przyszłości na biotechnikach rozrodu u zwierząt kotowatych od kota domowego poprzez rysia aż do żbika. Planuje się również przeprowadzenie podobnych zabiegów u koni, żubrów oraz jeleniowatych. Ze względu na duże zainteresowanie ze strony środowiska zaangażowanego w profesjonalną hodowlę psów przygotowywane są również projekty dotyczące technik wspomaganego rozrodu u zwierząt psowatych.

W chwili obecnej w laboratorium realizowanych jest kilka projektów badawczych związanych z zapłodnieniem pozaustrojowym kota domowego, witryfikacją niedojrzałych komórek jajowych kota domowego, oceną przydatności do technik in vitro końskich gamet żeńskich przy użyciu barwników fluorescencyjnych. Prowadzone w laboratorium badania mają na celu opracowanie technik zapłodnienia pozaustrojowego zagrożonych wyginięciem dzikich kotowatych, dla których kot domowy jest bardzo dobrym modelem biologicznym.

 

Komórki jajowe i plemniki pochodziły z usuniętych zwierzętom gonad, przeznaczonych do utylizacji. W przyszłym roku planowane jest wszczepianie zarodków do macic kotek i uzyskanie zdrowego potomstwa. Gdy specjaliści nabiorą doświadczenia w pracy ze zwykłymi kotami, chcą zająć się rzadszymi zwierzętami.

Zapłodnienie in vitro stosowane jest dość szeroko w przypadku zwierząt gospodarskich, na przykład bydła – chodzi o uzyskanie dużej liczby potomstwa od cennych pod względem genetycznym osobników. Natomiast rzadkie gatunki zapłodnienie in vitro może ocalić przed wyginięciem, dzięki podtrzymywaniu lub zwiększaniu populacji. Prace nad "kocim" in vitro prowadzone są od lat – między innymi na uniwersytetach w Berlinie i Uppsali czy Smithsonian Institute. Udało się tam już uzyskać potomstwo niektórych gatunków.

"Jeśli pada samica lub samiec rzadkiego gatunku dzikiego kota, pobiera się gonady zwierzęcia i zamraża. – powiedział PAP dr hab. Wojciech Niżański, kierownik Katedry Rozrodu z Klinika Zwierząt Gospodarskich Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. – Później można wykorzystać komórki jajowe czy plemniki do uzyskania zarodków in vitro, które zostają wszczepione samicom. W Polsce zagrożone wyginięciem są żbiki i rysie. Mamy nadzieję, że z pomocą innych ośrodków uda się uzyskać zdrowe potomstwo tych gatunków metodą in vitro".

Źródła materiału: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, PAP