Piękny umysł. Tajemnice kociego mózgu, o których nie wiedziałeś


Koty są mądrzejsze i bardziej niezwykłe niż ci się wydaje. Koci mózg to piękny umysł - jest genialny pod wieloma względami.

Koty to niezwykłe zwierzęta. Pod wieloma względami bardzo przypominają nas, ludzi. A na pewno podobne są nasze i ich mózgi – naukowcy mają coraz więcej dowodów na potwierdzenie tej teorii. Kot to piękne zwierzę i piękny umysł.

Koci mózg jest bardzo podobny do ludzkiego

Mózg kota domowego swoją budową bardzo przypomina mózg człowieka. Szczególnie jest to widoczne w korze mózgowej, która u obu gatunków jest silnie pofałdowana i składa się z podobnych płatów. Koci mózg bardziej przypomina mózg ludzki niż psi. Obszary odpowiedzialne za emocje mieszczą się w tych samych miejscach zarówno u kotów, jak i u ludzi. Te podobieństwa sprawiły, że koty wykorzystywano w badaniach nad chorobami ośrodkowego układu nerwowego trapiącymi ludzi, m.in. w badaniach nad chorobą Alzheimera i Parkinsona.

Koci mózg

  • Mózg przeciętnego kota ma około 5 cm długości i waży 25-30 g. Stanowi 0,91% całkowitej masy ciała.
  • W proporcji do wagi ciała koci mózg jest równie duży jak mózgi naczelnych i delfinów.
  • W mózgu kota na jedną komórkę przypada aż dziesięć tysięcy połączeń nerwowych.
  • Szybkość przenoszenia przez informacji przez komórki nerwowe w kocim mózgu wynosi prawie 390 km/h.
  • Mózg kota jest niezwykle plastyczny i posiada dużą zdolność regeneracji.
  • Prawdopodobnie kot myśli za pomocą wrażeń, obrazów, wspomnień zapachów i dźwięków – podobnie jak ludzie cierpiący na autyzm.

Piękny umysł – na fali

Koty mają sny. Podobnie jak u człowieka, cykl snu kota obejmuje fazy snu głębokiego i lekkiego. Około 70% kociego snu to sen lekki, 30% to sen głęboki. To właśnie podczas snu głębokiego występuje tzw. faza snu REM czyli szybkiego ruchu gałek ocznych i – marzeń sennych. Nawet podczas najgłębszego snu mózg kota pozostaje tak samo aktywny jak podczas czuwania, odbiera i analizuje bodźce z otoczenia. Dzięki temu kot może błyskawicznie obudzić się ze snu do pełnej aktywności.

kobieta głaszcze kota
fot. Shutterstock

Koci mózg generuje wyjątkowo dużo fal mózgowych oznaczonych SMR. To fale o zakresie 12-15 Hz, powstające w pasie sensomotorycznym kory mózgowej. Odpowiadają za głęboki relaks z zewnętrzną uwagą, czyli organizm jest zrelaksowany, odprężony, ale równocześnie odbiera bodźce ze świata zewnętrznego, zachowując pełną gotowość do działania.

Zdolność do zapamiętywania

Koty mają bardzo dobrą pamięć. Przechowują nowe informacje przez 16 godzin. Ich pamięć krótkotrwała obejmuje 30 sekund. Wiele wskazuje na to, że mogą pamiętać informacje ze swojego życia sięgające nawet 10 lat wstecz. Koty zapamiętują wydarzenia ze swojej przeszłości, są świadome strat, jakie poniosły, pamiętają przykre wydarzenia jak i te pozytywne.

Koty mają świadomość istnienia obiektów, których w danej chwili nie widzą. Ich zdolność zapamiętywania jest najlepsza w młodym wieku, ale odpowiednio ćwicząc pamięć, można utrzymać ja na wysokim poziomie także u mocno starszych kotów. Zabawy interaktywne, kontakt z człowiekiem, komunikacja, uczenie sztuczek – to wszystko sprzyja zachowaniu kociego umysłu w dobrej formie aż to późnej starości.

kot leży na laptopie
fot. Shutterstock

Aby koci mózg sprawnie funkcjonował, potrzebuje diety bogatej w taurynę, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3 i omega 6, witaminy D, B1, B6, mangan, potas, wapń, magnez i sód.

Inteligentne i pełne emocji

Badania naukowe dowodzą, że koty mają wysoką inteligencję intrapersonalną oraz są podatne na uczenie się. Uczą się przez obserwacje – otoczenia, ludzi, kotów, innych zwierząt. Można nauczyć je wykonywać pewne sztuczki, np. przychodzić na komendę, otwierać drzwi, szuflady, aportować, siadać i leżeć na komendę, jeździć na deskorolce, skakać przez przeszkody, załatwiać się do ludzkiego wc.

Tajemnicą sukcesu kociej nauki jest odpowiednio dobrana motywacja – nagroda. W przypadku kotów kary nie działają wcale, za to nagrodą można osiągnąć wiele, przy czym nagrodą może być zarówno przysmak, jak i sesja zabawy z opiekunem.

kot układa wyrazy
fot. Shutterstock

Badania opublikowane w 2009 roku w piśmie Journal of Ethology dowodzą, że koty rozróżniają znaki graficzne – widzą różnicę między jedną kropką a dwiema. Z kolei badania Johna Paula Scotta z Laboratorium Zachowań Zwierząt w Bar Harbor pokazują, że zwierzęta te rozróżniają i reagują na swoje imiona. Rozumieją też i pamiętają znaczenie ponad 160 słów. Koty reagują na komendy głosowe, tembr głosu i akcent, a także na ludzkie gesty. Mają wysokie zdolności komunikacyjne i są zwierzętami społecznymi, choć nie w takim sposób, jak na przykład psy. To odmienne typy osobowości, o różnych sposobach porozumiewania się.

Koty mają bardzo rozbudowane życie emocjonalne. Mogą doświadczać wielu emocji bliskich ludzkim, choć nie rozróżniają dobra i zła, nie potrafią być złośliwe czy zawistne. Mogą za to przeżywać żałobę, a nawet zapadać na depresję. U kotów stwierdzono istnieje takich chorób jak nerwice natręctw i fobie. W starszym wieku mogą też wykazywać objawy podobne do choroby Alzheimera.

Piękny umysł i serce

Choć koty nadal pozostają w połowie drogi do oswojenia, potrafią tworzyć silne więzi z człowiekiem. Nowsze badania jasno wykazały, że mruczki mając wybór, wolą towarzystwo człowieka od zabaw czy nawet od jedzenia. Mocno przeżywają czas rozłąki, doświadczają żałoby po odejściu kociego lub ludzkiego przyjaciela. Są jak silny, niezależny człowiek – głęboko skrywają swoją wrażliwość.

Teraz już rozumiesz, dlaczego w tytule pojawiło się określenie piękny umysł? Koci mózg jest niezwykły, ale podobnie jak u genialnego matematyka ze schizofrenią, trzeba znaleźć drogę, by go poznać i zrozumieć. A potem można już tylko podziwiać.

Autor: Joanna Nowakowska