Źródła białka w kociej diecie. Gdzie go szukać?

Źródłem białka w diecie kotów mogą być produkty pochodzenia zwierzęcego oraz, po odpowiednim przetworzeniu, także niektóre produkty roślinne.

Trzeba jednak pamiętać, że pokarm bardzo rzadko jest źródłem tylko jednego składnika pokarmowego i tak np. często stosowana w karmach kukurydza poza węglowodanami zawiera także niewielkie ilości białka. Z kolei kurczak to nie tylko źródła białka pokarmowego, ale także tłuszczu. Stąd uważa się, że produkty pochodzenia zwierzęcego są lepszym źródłem białka niż produkty pochodzenia roślinnego. Jednak nawet one mogą mieć bardzo różną jakość, a co za tym idzie różną strawność (informacji na temat strawności karmy nie można jednak umieszczać na opakowaniach karmy, ponieważ jest to zakazane prawnie).

Źródła białka w karmie suchej

Zawartość białka w składnikach stosowanych do produkcji karm suchych (% w gotowej postaci składnika)

  • Mączka z kurczaka 63-67%
  • Kukurydziana mączka glutenowa 60-64%
  • Suszone jaja 43-48%
  • Mączka rybna 60-65%
  • Mączka z jagnięciny 48-55%
  • Mączka mięsno-kostna 50-55%
  • Mączka z ubocznych produktów drobiowych 65-70%
  • Ryżowa mączka glutenowa 40-50%
  • Mączka sojowa 46-50%

Skąd to białko?

Najczęściej stosowanymi składnikami pokarmu będącymi źródłem białka są: wołowina, kurczak, mączka z kurczaka i indyka, mączka z podrobów, suszone jaja, ryby, mączka rybna, podroby, mączka mięsna oraz ewentualnie produkty pochodzące ze zwierząt takich jak kaczka, królik, jagnię itp.

Co ciekawe każde z tych określeń ma swoje precyzyjne znaczenie. Tak więc mięso oznacza typowe mięśnie prążkowane (mięso czerwone). Termin „drób” (a nie np. kurczak) oznacza połączenie mięsa i skóry, z lub bez kości, pochodzące z całości lub części tuszy drobiowej poza pierzem, nogami, głowami i wnętrznościami. Natomiast termin „podroby drobiowe” lub „produkty uboczne drobiowe” oznacza wszystkie części tuszki drobiowej poza pierzem. Z kolei termin „mączka” oznacza składnik suchy, mielony, a w przypadku mączki z kurczaka jest to suchy, mielony cały kurczak, poza głową, nogami, trzewiami i pierzem.

Źródłem białka w pokarmach dla zwierząt są także składniki roślinne. Do najczęściej stosowanych należą: kukurydziana mączka glutenowa, mąka sojowa, mączka sojowa, mączka z siemienia lnianego i pszenica.

kot brytyjski z miską
fot. Shutterstock

Białko roślinne

Te karmy, które zawierają jako główne źródła białka składniki roślinne, zazwyczaj opierają się na połączeniu składników sojowych oraz kukurydzianej mączki glutenowej. Ta ostatnia powstaje po usunięciu z kukurydzy całej skrobi oraz wszelkich osłonek. Nie ma ona jednak takiej strawności jak wysokiej jakości składniki pochodzenia zwierzęcego, ale często jest lepszym źródłem białka niż niskiej jakości białka pochodzenia zwierzęcego. Trzeba także pamiętać, że chociaż kukurydziana mączka glutenowa zawiera stosunkowo dużo białka w przeliczeniu na suchą masę, to jednak jest niedoborowa w lizynę i tryptofan.

Od wielu lat w żywieniu zwierząt stosuje się także soję w różnych formach, ale najciekawszą z nich jest tzw. teksturowane białko roślinne (Texturized Vegetable Protein, w skrócie TVP). Ma ono tę zaletę, że zachowuje podobną do mięsa konsystencję (teksturę) i wygląd mimo działania wysokich temperatur podczas procesu produkcji puszek i saszetek. Znajdziemy je w karmach mokrych typu „mięsne kawałki”, które wyglądają jak mięso, ale w rzeczywistości są jedną z postaci soi.

Soja zawiera stosunkowo dużo lizyny, dlatego nadaje się do uzupełniania diet zawierających kukurydzianą mączkę glutenową. Jest jednak nie tylko źródłem białka, ale także węglowodanów. O ile białko jest bardzo dobrze trawione przez zwierzęta, to węglowodany już znacznie gorzej. Soja zawiera ponadto wiele tzw. składników antyżywieniowych. Nieprawdą jest natomiast, że mączka sojowa w karmie powoduje rozszerzenie i skręt żołądka. Badania wykazały, że nie ma ona żadnego wpływu na perystaltykę przewodu pokarmowego.

Źródła białka w karmie mokrej

Zawartość białka w składnikach stosowanych do produkcji karm wilgotnych (% w gotowej postaci składnika)

  • Wołowina (tusza) 18-22%
  • Kurczak (cały, grzbiety, szyjki) 10-12%
  • Ryby (słodkowodne) 12-15%
  • Ryby (morskie) 20-27%
  • Wątroba (wieprzowa, wołowa, indycza, owcza) 17-22%
  • Mączka z podrobów drobiowych (płuca, śledziony, nerki) 15-20%

Co jest w karmie?

Jakie zatem białko je nasz kot w karmie: zwierzęce czy roślinne? Zgodnie z regulacjami prawnymi na etykiecie powinny być podane składniki w kolejności od tego, którego jest najwięcej do tego, którego jest najmniej. Ale nawet jeżeli na liście pierwsza jest „mączka z kurczaka” to wcale nie oznacza, że znajdujące się na drugim i trzecim miejscu „kukurydziana mączka glutenowa” i „mączka sojowa” nie stanowią w sumie ilości większej niż mączka z kurczaka. Karma w sumie może zawierać głównie białko roślinne.

Określenia dotyczące zawartości składników będących źródłem białka stosowane na karmach i ich znaczenie:

  • ryż i baranina – razem te składniki muszą stanowić minimum 25% składu, ale każdy z nich przynajmniej 3%
  • o dużej zawartości wołowiny (bogata w wołowinę) – zawiera minimum 10% wołowiny
  • z wołowiną – wołowina musi stanowić przynajmniej 3%
  • o smaku wołowiny.- wołowina stanowi prawdopodobnie poniżej 3% produktu
  • z tuńczykiem w sosie (galarecie) – Stosowane w karmach puszkowych. Karma zawiera tuńczyk, ale dzięki obecności „sosu” lub „galaretki” może zawierać ponad 78% wody. Typowa karma puszkowa nie może zawierać więcej niż 78% wody.