Zapalenie pęcherza u kota czy zakażenie cewki moczowej – to jedna z częstszych kocich dolegliwości, która lubi nawracać. Może mieć podłoże bakteryjne, wirusowe lub nieokreślone – tzw. idiopatyczne. Na szczęście właściwa diagnoza i leczenie dają szanse na pozbycie się tej przykrej przypadłości. Skąd bierze się zapalenie pęcherza moczowego u kota i jakie objawy powinny wzbudzić niepokój?
Choroby pęcherza u kota
Układ moczowy odgrywa bardzo ważną rolę w każdym organizmie. Odpowiada za zbieranie produktów ubocznych przemiany materii i wydalanie ich z organizmu. Filtrując krew, pozbywa się zbędnych produktów przemian biochemicznych. W skład układu moczowego wchodzą nerki, moczowody, pęcherz moczowy i cewka moczowa. Każdy z tych narządów odgrywa inną rolę, ale dzięki ich pracy pozostaje utrzymana równowaga kwasowo-zasadowa i wodno-elektrolitowa.
Niestety, układ moczowy kota jest wyjątkowo wrażliwy i podatny na infekcje oraz choroby. U ich podstaw leży wiele różnego rodzaju przyczyn. Mogą one występować pojedynczo bądź razem – co jest zjawiskiem o wiele częstszym. Oto przyczyny powodujące dolegliwości:
- infekcja,
- cukrzyca,
- choroby nerek,
- kamienie i kryształy w pęcherzu,
- nowotwór,
- polipy,
- nadczynność tarczycy,
- nieodpowiednia sucha dieta,
- zbyt mała ilość przyjmowanej wody, a często odwodnienie,
- stres,
- zbyt mało ruchu,
- za mała powierzchnia do życia,
- predyspozycje genetyczne.
Wyróżnić można również idiopatyczne zapalenie pęcherza u kota (FIC) – jest to śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego, którego przyczyna nie jest znana i nie wynika z patologii w obrębie układu moczowego.
Zapalenie pęcherza u kota – najczęstsze objawy
Pomimo tak wielu przyczyn zapalenia pęcherza u kota, objawy zawsze są podobne. W wyniku działania różnych czynników dochodzi do rozwoju stanu zapalnego. Z natury kot ukrywa swoje dolegliwości, jednak w przypadku chorób układu moczowego zmiany są bolesne. Dlatego nic dziwnego, że zwierzę zachowuje się nieswojo i stosunkowo łatwo zauważyć, że coś jest nie tak. Jakie to objawy?
1. Niedrożność cewki moczowej
Popularnie zwana „przytkaniem” kota. To stan alarmowy! Z racji budowy anatomicznej, częściej dotyka kocurki niż kotki. Zablokowanie cewki następuje wskutek nagromadzenia kamieni moczowych – najczęściej struwitów lub oksalatów – i zablokowanie przepływu moczu. Ponieważ mocz nie może odpływać, mocznik i kreatynina zatruwają organizm. Kot głośno miauczy, poleguje, odmawia jedzenia i picia, ma bolesny brzuch, chowa się. Tylko szybka reakcja może uratować życie zwierzęcia!
Jeśli zauważysz, że kot chodzi do kuwety, miauczy, ale nie siusia – nie czekaj, biegnij z nim do lecznicy. Lekarz udrożni cewkę, poda kotu kroplówkę, zrobi badania moczu i krwi. Samodzielnie nie pomożesz kotu. Wizyta w lecznicy jest nieodzowna.
2. Skąpomocz
Kot chodzi do kuwety często, ale oddaje niewielkie ilości moczu, z widocznym trudem. Wchodzi i wychodzi z kuwety wielokrotnie w ciągu dnia. Cewka jest prawdopodobnie częściowo przyblokowana. Końcowe produkty przemiany materii nie są wydalane całkowicie, we krwi jest zbyt wysokie stężenie mocznika i kreatyniny, które zatruwają zwierzę. Taki stan na dłuższą metę może spowodować poważne zapalenie, które może zaatakować także nerki, skutkując nawet ich niewydolnością.
3. Ból przy oddawaniu moczu
Nawet drobne kryształy moczowe, drażniąc delikatne ścianki nabłonka pęcherza i cewki, powodują jego mikrourazy, a te łatwo ulegają nadkażeniu przez drobnoustroje. Zaczerwienienie, pieczenie, ból – to wszystko powoduje, że zwierzę nie tylko ma problem z siusianiem, ale i zaczyna nadmiernie wylizywać ujście cewki moczowej, dodatkowo jeszcze ją podrażniając.

4. Krew w moczu
U zdrowego zwierzęcia w moczu nie stwierdza się krwi. O jej obecności może świadczyć ciemniejsze zabarwienie moczu, jednak dopiero badania laboratoryjne mogą pokazać komórki krwi. Krwiomocz częściej występuje u kotek niż u kocurków – przyczyna jego występowania powinna być zawsze ustalona przez specjalistę.
5. Siusianie poza kuwetą
Najbardziej obrazowy i dokuczliwy (dla opiekuna) czynnik, świadczący o możliwym stanie zapalnym dróg moczowych u kota. Zwierzę z powodu bolesności przy oddawaniu moczu w kuwecie, zaczyna kojarzyć ją z czymś niemiłym i jej unika. Zamiast tego, zaczyna załatwiać się na miękkie podłoże – łóżko, fotel, wykładzinę, ubrania opiekunów.
Nie krzycz na kota! Powtarzające się siusianie poza kuwetą może – ale nie musi – świadczyć o problemach z pęcherzem, szczególnie jeśli towarzyszy mu co najmniej jeden z wcześniejszych objawów. Ustal, czy nie zmieniło się coś w kuwecie (żwirek, rodzaj kuwety, ustawienie, czystość), a następnie koniecznie skonsultuj się z lekarzem weterynarii i sprawdź stan zdrowia zwierzęcia.
Co robić, gdy podejrzewamy zapalenie pęcherza u kota?
Jeśli zauważysz co najmniej jeden z powyższych objawów, możesz podejrzewać zapalenie pęcherza u kota. W grę mogą też wchodzić chore nerki czy zaburzenia behawioralne. Trzeba określić stan zdrowia zwierzęcia i wdrożyć odpowiednie leczenie, a być może i dietę – jeśli badania wskażą na obecność kryształów moczowych określonego rodzaju. Samodzielnie nie pomożesz kotu. Wizyta w lecznicy jest nieodzowna. Właściwą diagnozę i leczenie zaproponuje lekarz weterynarii po uprzedniej diagnostyce (badanie palpacyjne, badanie krwi z parametrami nerkowymi, badanie moczu, USG pęcherza moczowego, nerek).
Leczenie chorego pęcherza u kota
U wszystkich kotów z chorobą dolnych dróg moczowych, niezależnie od przyczyny, bardzo ważne jest zwiększenie spożycia wody i dokonanie zmian w diecie. W przypadku infekcji bakteryjnej konieczne jest wprowadzenie odpowiedniego antybiotyku. Z kolei w przypadku kamieni i kryształów – w zależności od ich rozmiarów – będą wymagane zabieg chirurgiczny lub podawanie suplementów modyfikujących pH moczu. Zwykle zwierzak otrzymuje także leki przeciwbólowe, przeciwzapalne i rozkurczające. Leczenie jest konieczne, znacznie zwiększa komfort życia kota.
Jak ty sam możesz dodatkowo pomóc kotu? Przyjrzyj się codziennemu życiu pupila, znajdź czynniki stresogenne, które uważane są za na równi odpowiedzialne za rozwój zapaleń pęcherza u kota. A następnie – ogranicz stres. Jeśli kota denerwuje np. inny kot, poradź się behawiorysty, pomóż zwierzętom rozwiązać konflikt międzyosobniczy. Choć zapalenia pęcherza „lubią” nawracać, na szczęście większość z nich udaje się z powodzeniem leczyć i zapobiegać poważniejszym problemom.

Jak zmniejszyć ryzyko choroby pęcherza u kota?
By zapobiec powrotom choroby, należy zadbać o odpowiednie środowisko do życia:
- wyeliminować źródła stresu;
- dopasować odpowiednią dietę;
- zwiększyć proporcje podawanej kamy na korzyść wilgotnej;
- wdrożyć suplementację opartą na DL-Metioninie, glukozaminie, ekstrakcie z żurawiny, pietruszki (pomagającą zakwaszać mocz i zapobiegającą przyleganiu bakterii do ścian pęcherza moczowego);
- zapewnić większą ilość ruchu;
- dbać o czystość w kuwecie.
Bardzo ważna jest również profilaktyka, która wspomoże delikatny układ moczowy kota.
Profilaktyka jest najważniejsza
Schorzenia układu moczowego u kota stanowią jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarza weterynarii. Niestety wizyty te często mają miejsce zbyt późno, gdy choroba jest już w zaawansowanym stadium. Tymczasem można by tego uniknąć, stosując efektywną profilaktykę zdrowotną skierowaną na tak wrażliwy system, jakim jest układ moczowy u kota. Odpowiednia dieta, suplementacja oraz kontrolne badania krwi i moczu są w stanie z powodzeniem wykluczyć występowanie tej nieprzyjemnej choroby, a wczesna diagnoza daje szanse na całkowite wyleczenie i ograniczenia nawrotów przypadłości.