Serwal – buszujący w zaroślach


Serwal to jeden z najpiękniejszych i najzwinniejszych dzikich kotów. Jest nazywany kuzynem geparda. To doskonały łowca. Jak się jednak okazuje, stosunkowo łatwo można go oswoić.

Serwal (afrykański, sawannowy) to gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych. Zamieszkuje obszary Afryki, na południu od Sahary z wyjątkiem strefy lasów deszczowych Afryki Środkowej oraz południowego krańca kontynentu. Niegdyś zamieszkiwał również okolice gór Atlas w północno-zachodniej Afryce, ale nie widziano go tam już od 20 lat.

Wybitny skoczek

Nogi serwala przypominają kończyny geparda, ale mają zupełnie inne zadanie do spełnienia. Są one najdłuższe w stosunku do wielkości ciała w całym świecie kotów. Gepard posiada też długie kości przedramienia, które sprawiają, że jest świetnym sprinterem. Serwal natomiast ma długie stopy. To czyni z niego wspaniałego skoczka. Potrafi skoczyć na wiele metrów i upolować ptaka bądź owada w locie! Jego skoki mogą osiągnąć wysokość 3 metrów i odległość niemal 4 metrów! I to z miejsca, bez rozbiegu.

Skoki pomagają mu także w wypłoszeniu zwierzyny z ukrycia. Długość kończyn nie pozostaje również obojętna w kwestii widoczności. Zdecydowanie zwiększa zakres tego, co jest serwal w stanie dostrzec w bardzo wysokich trawach. To w nich kot czuje się najpewniej.

serwal
fot. Shutterstock

Doskonały słuch

Koty znane są z tego, że mogą pochwalić się doskonałym słuchem. To ich najlepszy zmysł, który daje im ogromną przewagę w naturalnym środowisku. Serwal należy pod tym względem do liderów. Głównym zmysłem używanym przez niego podczas polowania jest właśnie słuch. Zwłaszcza, gdy łowy odbywają się w wysokich trawach. Potrafi usłyszeć szmer myszy znajdującej się w bardzo dalekiej odległości. Uszy pomagają mu także w obronie. Na serwala czają się bowiem hieny i dzikie psy.

Drugi najszybszy kot

Serwal w biegu osiąga prędkość aż do 80 kilometrów na godzinę, co czyni go drugim najszybszym kotem na świcie – tuż po gepardzie. Szybkość, zwinność, umiejętność wykonywania wysokich skoków i doskonały słuch czynią z niego jednego z najlepszych myśliwych w Afryce. Jego skuteczność w polowaniu jest wyższa niż lampartów czy lwów.

Serwal domowy

Serwal zachwyca swoim wyglądem. Ludzie, którzy zapragnęli mieć takiego kota w domu, szybko zorientowali się, że ten stosunkowo łatwo daje się oswoić i w pewnym stopniu wytresować. Jego wychowanie wymaga jednak konsekwentności i cierpliwości. Hodowla serwala jest kosztowna i pracochłonna. To praca na pełen etat. Dziki charakter, nawet u wykastrowanych zwierząt, potrafi być nieprzewidywalny. Bez zabiegu kastracji – życie z tym kotem pod jednym dachem nie będzie możliwe. Zachowywałby się wtedy niczym typowy drapieżnik. Najwięcej hodowli serwala powstało w Stanach Zjednoczonych i w naszej rodzimej Europie.

serwal
fot. Shutterstock

Socjalizacja takiego dzikuska musi zacząć się od najmłodszych lat. Serwal potrzebuje do życia większej przestrzeni niż typowy kot domowy, większej ilości pożywienia (najlepiej surowego) i aktywności. Nie obędzie się bez ogrodzonego wybiegu, wielu wysokich drapaków, a nawet basenu. Wykazuje się zdecydowanie większą niezależnością, ale potrafi też czerpać przyjemność z pieszczot.

Serwal

Wygląd:

Serwal ma drobną budowę ciała, bardzo długie nogi i szyję, wąską głowę z zaokrąglonymi oczami i wąskim pyszczkiem ozdobionym wielkimi uszami. Dodatkowo cechuje go stosunkowo krótki ogon. Ubarwienie: od żółtoczerwonego do jasno żółtoszarego. U osobników czerwonawych bródka, podgardle i brzuch są białe, u innych zaś jasno piaskowe. Czoło i policzki są delikatnie nakrapiane, tylna strona dużych uszu – czarna z żółtą lub białawą plamą pośrodku. Boki ciała zdobią czarne lub brązowe skośne pręgi i cętki różnych wielkości. Niektóre osobniki mają deseń prawie jednobarwny. Występuje także serwal o całkowicie czarnym umaszczeniu, jest jednak bardzo rzadko spotykany. Bywa mylony z czarną panterą.

Długość ciała: do 100cm

Wysokość: 45-90cm

Długość ogona: 30-45cm

Waga: 7-18kg (samice są nieco mniejsze)

Tryb życia:

Serwal preferuje tereny wilgotne, a nawet bagniste, porośnięte trawą i buszem. Unika natomiast terenów całkowicie suchych i otwartych, porośniętych niską trawą, a także lasów tropikalnych. Poza okresem godowym kot ten żyje w samotności. W pojedynkę krąży po terenie 10-30 km kw. Rewiry samców są większe niż samic. Serwal poświęca 25 proc. doby na wędrówki i polowania. Swoje rewiry oznacza moczem i poprzez drapanie, np. pni. Komunikuje się z innymi kotami za pomocą ostrych krzyków, warczenia, syczenia i mruczenia.

Pożywienie:

Serwal żywi się gryzoniami, drobnymi kręgowcami (zające, wiewiórki, szczury, krety), ptakami (w tym flamingi i bociany), rybami, płazami, gadami, owadami (w tym szarańczą). Nie pogardzi trawą i owocami. To nocny łowca.

Długość życia:

Serwal średnio żyje 12-15 lat, choć odnotowano przypadki zwierząt osiągających 23 lata.

Rozmnażanie:

Ciąża samicy trwa około 74 dni, w miocie rodzi się od jednego do pięciu kociąt (najczęściej troje). Młode usamodzielniają się w wieku 6-8 miesięcy, dojrzałość płciową osiągają w wieku 1,5-2,5 lat. Z matką pozostają zazwyczaj do 1 roku. To dla samicy ogromne obciążenie. Musi polować dwa razy więcej, poza tym dbać o bezpieczeństwo w gnieździe. Samiec jej nie pomaga. Córki mogą przebywać na terenie matki dłużej, bo aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej (osiągają ją po 2 latach). Synowie odchodzą szybciej.

Ochrona:

Przez farmerów serwal jest wręcz lubiany, ponieważ tępi gryzonie. Jednak zwierzę jest również ofiarą polowań ze względu na swoje piękne futro. Pod ochroną znajduje się 13 podgatunków. Jeden z nich znajduje się na granicy wymarcia. Jedynie w 9 na 41 krajów, w których występuje serwal, obowiązuje całkowity zakaz polowania na niego.

fot. Shutterstock

Domowa wersja serwala – savannah

W wyniku krzyżówki serwala afrykańskiego z kotem domowym powstała nowa rasa – kot savannah. To duży, piękny, inteligentny i ekstrawertyczny kot. Jest oczywiście dużo mniejszy od serwala, lecz mimo to jest zaliczany do grona największych kotów domowych. Podobieństwo do jego przodka zależne jest od pokolenia. Im generacja bliższa serwalowi, tym kot będzie większy. Samce mogą osiągać nawet 12 kg i pół metra wysokości. Od stopnia pokrewieństwa z serwalem zależna jest również cena i charakter tego mruczka.

Choć serwal jest marzeniem wielu wielbicieli kocich wdzięków, to przez trudy, jakie gwarantuje opieka nad nim, no i oczywiście przez wysoką cenę kota, na zawsze pozostanie on w sferze ich marzeń.