Koci katar - jak objawia się ta choroba i jak ją leczyć?

Aleksandra Prochocka

Aleksandra Prochocka

Ten tekst przeczytasz w 5 minut

Koci katar to choroba wywoływana przez herpeswirus kotów typu 1 (FHV-1) i kaliciwirus kotów (FCV-1). Sprawdź, jak objawia się wirusowe zapalenie górnych dróg oddechowych i jak leczyć kota z kocim katarem.

koci katar infekcja objawy leczenie

shutterstock_2085209080.jpg

  1. Co wywołuje koci katar?
  2. Objawy kociego kataru
  3. Powikłania przy kocim katarze
  4. Koci katar u kociąt
  5. Leczenie kociego kataru
  6. Szczepienia profilaktyczne

Koci katar to potoczna nazwa zakażeń górnych dróg oddechowych wywołanych przez wirusy i bakterie. Do objawów tej choroby należą przede wszystkim

  • kichanie,
  • gęsty wypływ z nosa,
  • ropienie oczu,

choć infekcja może powodować także liczne, niebezpieczne powikłania. Może być także śmiertelna, szczególnie dla młodych kociąt. Jak objawia się koci katar i jak leczyć tę chorobę?

Co wywołuje koci katar?

Koci katar, czyli wirusowy nieżyt górnych dróg oddechowych, to choroba najczęściej wywoływana przez herpeswirus kotów typu 1 (FHV-1) i kaliciwirus kotów (FCV-1). Wirusy te występują powszechnie w całej populacji kotów - szacuje się, ze około 80% dorosłych kotów jest bezobjawowymi nosicielami przynajmniej jednego z nich. Objawy występują najczęściej u kotów zaniedbanych i bezdomnych, młodych kociąt i u zwierząt z osłabioną odpornością.

Do zakażenia herpeswirusem i kaliciwirusem dochodzi przede wszystkim poprzez kontakt kota z wydzielinami chorego zwierzęcia. Wirusy te szczególnie powszechne są w schroniskach i hodowlach, gdzie mogą utrzymywać się także miesiącami na kuwetach, w miskach na wodę i jedzenie oraz na legowiskach. Kocięta mogą zarażać się kocim katarem także od matki i podczas życia płodowego.

herpeswirus kotów typu 1 (FHV-1) (www.keko.pl)

Objawy kociego kataru

Herpeswirus i kaliciwirus kotów wnikają przez błonę śluzową górnych dróg oddechowych, prowadząc do ich podrażnienia i zwiększonej produkcji śluzu. W dalszym przebiegu choroby zakażenie może objąć także wnętrze pyska, gardło i gałki oczne kota. Uszkodzona błona śluzowa i spadek odporności przy kocim katarze sprawiają, że kot staje się podatny na wtórne zakażenia bakteryjne. Sprawia to, że u kota chorego na koci katar najczęściej występują takie objawy jak:

  • obfite ślinienie,
  • częste kichanie i kaszel,
  • obrzęk i zaczerwienienie spojówek,
  • obecność surowiczej lub ropnej wydzieliny z oczu i nosa,
  • problemy z oddychaniem,
  • owrzodzenia wewnątrz pyska i na dziąsłach,
  • brak apetytu i spadek masy ciała,
  • biegunka, wymioty,
  • skołtunienie sierści,
  • gorączka,
  • wyraźne osłabienie,
  • apatia.

Jeśli nie dojdzie do wtórnych zakażeń bakteryjnych, objawy kociego kataru są zazwyczaj łagodne i mogą ustąpić samoistnie po kilku tygodniach, a kot staje się bezobjawowym nosicielem choroby. W przypadku infekcji bakteryjnej choroba przybiera bardziej niebezpieczną postać. Nieleczona może prowadzić do wielu niebezpiecznych powikłań, a nawet do śmierci zwierzęcia.

Powikłania przy kocim katarze

Wtórne zakażenia towarzyszące często herpeswirozie i kaliciwirozie są wyjątkowo niebezpieczne i prowadzą do wielu powikłań. Bakterie namnażające się w górnych drogach oddechowych kota sprawiają, że wydzielina z nosa i oczu staje się ropna, gęsta i może sklejać drogi oddechowe kota, utrudniając mu oddychanie. Może także zaklejać powieki kota, co prowokować będzie zwierzaka do tarcia i drapania oczu. Uszkodzone w ten sposób gałki oczne stają się zainfekowane i rozpulchnione, co może prowadzić do tworzenia się wrzodów, przerwania rogówki i wylania się zawartości oka. Dlatego koty z poważnym kocim katarem często tracą oczy.

Przechorowany koci katar często przechodzi w postać bezobjawową. Obecne w tkankach zwierzaka wirusy mogą reaktywować się podczas spadku odporności, przy podawaniu leków immunosupresyjnych (glikokortykosteroidów) i w sytuacjach powodujących stres (na przykład przy przeprowadzce, pobycie w hotelu dla zwierząt czy pojawieniu się w mieszkaniu nowego domownika). Objawy kociego kataru mogą wystąpić także po narkozie czy przy zakażeniu innymi wirusami, na przykład  FIP lub FeLV

Koci katar u kociąt

Koci katar u kociąt ma szczególnie ostry przebieg. Nieszczepione maluchy są wyjątkowo wrażliwe nie tylko na wirusy, ale także wszelkie bakterie mogące powodować wtórne zakażenia dróg oddechowych i oczu. Dlatego kocięta, u których wystąpią pierwsze niepokojące objawy, powinny jak najszybciej trafić do lekarza weterynarii. 

Herpeswirus i kaliciwirus są wyjątkowo zaraźliwe, dlatego na koci katar najczęściej chorują wszystkie kocięta z miotu.

Leczenie kociego kataru

Zdiagnozowanie kociego kataru odbywa się najczęściej na podstawie występujących u kota objawów. Istnieją wprawdzie specjalistyczne testy wykrywające obecność herpeswirusa i kaliciwirusa, jednak nie wykazują zbyt dużej przydatności, gdyż mogą dawać fałszywe wyniki.

Leczenie kociego kataru polega przede wszystkim na miejscowym lub doustnym stosowaniu antybiotyków zwalczających wtórne zakażenia bakteryjne. Antybiotyki dobiera się na podstawie wykonanego wymazu i posiewu z wydzieliny pobranej z gardła i worka spojówkowego. Najczęściej są to leki o szerokim spektrum działania - amoksycylina (duomox), doksycyklina lub cefaleksyna.

Lekarz weterynarii może zalecić także podawanie kotu niesterydowych leków przeciwzapalnych i założenie kotu kołnierza, który zapobiegnie tarciu oczu i uchroni je przed urazami mechanicznymi. Jeśli doszło do poważnych uszkodzeń gałek ocznych, często niezbędne jest ich chirurgiczne usunięcie.

Choremu zwierzakowi należy regularnie przemywać oczy i usuwać nadmiar wydzieliny z nosa i powiek, a także zapewnić ciepłe i spokojne miejsce odpoczynku. Bezwzględnie należy odizolować go od innych zwierząt, by zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby. Wskazane jest również stosowanie suplementów poprawiających odporność (beta-glukany, kwasy tłuszczowe omega-3, lizyna) i unikanie sytuacji mogących wywołać u kota dodatkowy stres. Opiekun powinien także zadbać o prawidłowe odżywienie zwierzaka, stosując wysoko przyswajalną, mokrą karmę, która zapewni kotu składniki odżywcze niezbędne do regeneracji organizmu i odpowiedni poziom nawodnienia.

Samo zwalczenie herpeswirusa i kaliciwirusa jest zazwyczaj niemożliwe, a większość kotów po kocim katarze staje się bezobjawowymi nosicielami. Choroba ta ma więc skłonność do nawracania przez całe życie zwierzęcia.

Szczepienia profilaktyczne

Najpowszechniej stosowanym i najskuteczniejszym sposobem na zapobieganie kociemu katarowi jest regularne szczepienie kotów. Trzeba jednak pamiętać, że szczepienia przeciwko herpeswirusowi i kaliciwirusowi mogą złagodzić przebieg choroby i zmniejszyć ryzyko nawrotów, jednak nie zapobiegną zakażeniu.

Pierwsze profilaktyczne szczepionki przeciwko FHV-1 i FCV podaje się kociętom w 9 tygodniu życia. Należy je powtórzyć po 3-4 tygodniach, a następnie podawać zwierzakowi dawki przypominające raz na rok lub dwa lata. Szczepieniem powinny być objęte zarówno koty wychodzące, jak i niewychodzące - wirusy wywołujące koci katar są odporne na warunki środowiskowe i mogą trafić do domu na przykład na ubraniu opiekuna lub na używanych kocich akcesoriach.

Podziel się tym artykułem:

Aleksandra Prochocka
Aleksandra Prochocka

Specjalista do spraw żywienia psów, zoopsycholog, wolontariusz w Schronisku na Paluchu. Absolwentka studiów magisterskich na Wydziale Nauk o Zwierzętach, SGGW.

Koty i Psy - E-booki (1).png

Pobierz darmowy poradnik!

Zapisz się na newsletter i odbierz ebook „Poznaj całą prawdę o kotach” całkowicie za darmo

Zapisz się

REKLAMA zniknie za 10s

REKLAMA zniknie za 10s